Conventioneel röntgenonderzoek (CR)
Dit dient als basisonderzoek bij aandoeningen van skelet en bewegingsapparaat, maar heeft beperkte waarde voor het aantonen van actieve inflammatie. CR is goedkoop, de techniek is overal aanwezig en de stralenbelasting relatief laag.
Bij juveniele idiopatische artritis (JIA) zijn in de vroege fase op CR geen andere afwijkingen zichtbaar dan wekedelen zwelling en tekenen van hydrops. CR is in deze fase dan ook weinig sensitief en kan niet worden gebruikt voor het stellen of uitsluiten van de diagnose. In het kader van de differentiaal diagnose van met name een mono-artritis is CR wel belangrijk, bij voorbeeld voor het aantonen van een bottumor.
In een latere fase kunnen er zichtbare botafwijkingen ontstaan als gevolg van de chronische ontsteking (Tabel 1.4-1, figuur 1.4-1).
Tabel 1.4-1 Ossale afwijkingen bij JIA
| AFWIJKING | OPMERKINGEN |
|---|---|
| Osteopenie | Initieël periarticulair; geleidelijk diffuser |
| Groeiafwijking | Versnelde botrijping met versnelde groei, gekenmerkt door vergrote epifysen en vroegtijdige sluiting van de groeiplaten, waardoor verkorting van de aangedane bot structuren (o.a. brachydactylie). |
| Versmalling gewrichtsspleet, botcysten, erosies | Relatief vergevorderd stadium van JIA |
| Standsverandering | Door veranderingen van het gewrichtskapsel of destructie van het gewrichtsoppervlak. Late uiting van JIA |
CR kan over de jaren heen dus gebruikt worden voor het monitoren van ziekte progressie.
Om deze reden wordt geadviseerd om bij aanvang van de ziekte CR te maken van alle aangedane gewrichten.
Het is essentieel, met name voor beoordeling van botrijping, dat altijd ter vergelijking ook een opname wordt aangevraagd van het contralaterale gewricht.
Voor het beoordelen van vroege erosieve afwijkingen is CR minder geschikt dan MRI.
Voor het herkennen van afwijkingen in de botontwikkeling rond de aangedane gewrichten is kennis van de normale groei en ontwikkeling van het kinderskelet essentieel. De betrouwbare beoordeling van gewrichtsopnamen bij kinderen met JIA vereist specifieke expertise.