Log in

Lichamelijk onderzoek

Werkboek Kinderendocrinologie › Obesitas (bijgewerkt 2026-04-24) › Lichamelijk onderzoek

Evaluatie groeigegevens

  • Groeicurve: een volledig ingevulde groeicurve die het lengte- en gewichtsbeloop van geboorte af aan laat zien is essentieel.

  • BMI ernst en beloop. Bepaal de BMI en stel de diagnose met bijbehorende graad van ernst: overgewicht, obesitas graad 1, 2 of 3 (Tabel 1).

  • Buikomtrek:Lengte Ratio (WHtR)= Buikomtrek (cm): Lengte (cm). De aanbevolen grenswaarde WHtR ≥0,5 wordt als drempel voor verhoogd gezondheidsrisico gebruikt.

  • Gewichtsbeloop. Beoordeel de leeftijd waarop de gewichtstoename is begonnen. Is er sprake van vroege (<5 jaar) ernstige gewichtstoename? Zijn er periodes van sterke gewichtstoename of gewichtsafname en hun mogelijke verklaring? 

  • Lengte. Kinderen met obesitas zijn vaak langer dan gezond gewicht controles. Kinderen met obesitas op basisschool leeftijd zijn gemiddeld 0,5-0,9 SD langer dan gezond gewicht leefstijdsgenoten. Beoordeel de lengte ten opzichte van de target height. Kleine of afbuigende lengte zijn mogelijk tekenen van pathologie. 

  • Puberteit. De puberteit en botrijping lopen meestal licht voor. Kinderen met obesitas zijn iets eerder uitgegroeid en bereiken daarmee een normale eindlengte binnen target height range. 

  • Metingen bij ouders: Meet ook de lengte en het gewicht (en schedelomvang) van ouders. De anamnestische gegevens zijn onbetrouwbaar.

Tabel 5. Algemeen lichamelijk onderzoek bij obesitas

Antropometrie

Gewicht, lengte, schedelomvang, buikomtrek

Bloeddruk (let op: manchet met juiste maat)
Algemeen Uitstraling, stemming, vetverdeling (centraal, gegeneraliseerd)
Dysmorfieën Faciale dysmorfiëen, polydactylie, brachydactylie
Hoofd-halsgebied

  • Vergrote amandelen duiden op een verhoogd risico op obstructieve slaapapneu

  • Erosie tandglazuur (kan duiden op eetstoornis)

  • Gezichtsvelden (bij verdenking proces in hypothalamus gebied) -Retinopathie (Bardet Biedl syndroom, Alström syndroom)
Huid en haar

  • Acanthosis nigricans (kan duiden op insulineresistentie met of zonder diabetes type 2, maar komt ook voor bij donker gepigmenteerde huid).

  • Hirsutisme en acne zijn veelvoorkomende kenmerken van het polycysteus-ovariumsyndroom

  • Striae zijn meestal het gevolg van snelle gewichtstoename

  • Skin picking (Prader Willi syndroom of autisme)

  • Subcutane ossificaties (pseudohypoparathyreoidie)

  • Droog, stug of broos (hypothyreoïdie)

  • Rood haar in combinatie met hyperfagie en vroege ernstige obesitas (proopiomelanocortine (POMC deficiëntie)
Buik Palpatie in of percussie van het rechter bovenste kwadrant en hepatomegalie (niet-alcoholische steatohepatitis (NASH)).
Bewegingsapparaat Bewegingsbeperking van de heup of een loopafwijking kan worden veroorzaakt door een afglijdende epifysair schijf van de heupkop. Genu varum of valgus. Polydactylie (Bardet biedl syndroom). Pes planes. 
Puberteitsstadia volgens Tanner Pubertas praecox, late puberteit
Genitaal Tekenen van hypogonadisme, micropenis, cryptorchisme. 
Ontwikkeling en neurologie Hypotonie, hyperlaxiteit.