Differentiaal diagnosen
Tabel 2. Differentiaal diagnosen hypercalciëmie
| A) PTH-afhankelijk (hyperparathyreoïdie) | |||
|---|---|---|---|
| Primaire hyperparathyreoïdie | |||
| Idiopathisch/Sporadisch (>90%) | |||
| Familiair |
MEN syndromen (AD) MEN1 MEN2 MEN4 |
MEN1 RET CDKN1B |
Autonome PTH productie |
| HPT-Jaw-Tumor syndroom (AD) | CDC73 | Autonome PTH productie | |
|
Familiaire idiopathische HPT (AD) (= niet-syndromale HPT) |
MEN1, CDC73, CASR, GCM2, CDKN1B |
Autonome PTH productie | |
| Neonatale ernstige primaire HPT (AD/AR) | CASR | Ongvoeligheid CaSR | |
|
Familiaire hypocalciurische hypercalciëmie FHH1 FHH2 FHH3 |
CASR GNA11 AP2S1 |
Ongvoeligheid CaSR Verminderd signaal CaSR |
|
| Verworven | Maternale Hypocalciëmie | Foetale HPT | |
| Tertiaire hyperparathyreoïdie |
Chronische nierinsufficiëntie Hypofosfatemische rachitis |
Autonome PTH productie | |
| Medicamenteus geïnduceerd | Lithium | interferentie met CaSR | |
| Auto-immuun | Anti-CaSR Antistoffen | interferentie met CaSR | |
| Maligniteit | Ectopische PTH productie | ||
| B) PTH-onafhankelijk | |||
| Familiair |
Williams syndroom Jansen syndroom 24-hydroxylase def. Hypofosfatasia Congenitale lactase def. |
7q11.23 deletie PTH1R (AD skeletdysplasie) CYP24A1 (AD) ALPL LPH |
Mechanisme onbekend Continue actieve PTH-receptor Verminderde inactivatie van vit D Verminderde mineralisatie Verhoogde opname ileum |
| Verworven | Voedingsfouten |
Ovematige vitamine D intake tijdens zwangerschap Te lage fosfaatintake Overmatige calciumintake |
Zie uitleg in begeleidende tekst hieronder |
| Vitamine D gerelateerd |
Intoxicatie vitamine D Extra-renale calcitriol productie |
Subcutane vetnecrose, granulomen | |
| maligniteit gerelateerd |
PTHrP productie Calcitriol productie Osteolyse |
||
| Endocriene stoornis |
Hypocortisolisme Hyperthyreoïdie Ernstige congenitale hypothyreoïdie |
Alle alleen in zeldzame gevallen | |
| Ion ingestie |
Milk-alkali syndroom Aluminium intoxicatie |
Rem bot opbouw | |
| Medicatie |
Thiazides (zelden!) Vitamine A intoxicatie Theofylline (zeer zelden) |
interferentie renale Na/Ca exchange Osteoclast activatie Mechanisme onbekend |
|
| Immobilisatie | Zie uitleg in begeleidende tekst hieronder | ||
Afkortingen: HPT: hyperparathyreoidie; Ca-SR: calcium-sensing receptor; PTHrP: Parathyroid hormone-related protein.
Hypercalciëmie is relatief zeldzaam bij kinderen. PTH-onafhankelijke hypercalciëmie t.g.v. voedingsfouten is de meest voorkomende oorzaak bij neonaten en zuigelingen, zoals
-
Overmatige vitamine D intake, bijvoorbeeld t.g.v. oversuppletie in de zwangerschap. Mechanisme: verhoogd vitamine D bij de baby leidt na geboorte tot verhoogde opname van calcium uit darm.
-
Te lage fosfaatintake, bijvoorbeeld door niet verrijkte moedermelk bij prematuren of door lage concentraties fosfaat in parenterale voeding. Mechanisme: laag fosfaat geeft afname FGF23 (fibroblast growth factor 23) waardoor toename 1-alfa-hydroxylering met als gevolg toename 1,25-dihydroxy-vitamine D.
-
Overmatige calcium intake, bv door verrijkte voeding voor neonaten of verkeerde samenstelling infuusvloeistof.
Hypercalciëmie t.g.v. immobilisatie komt vaker voor bij pubers (mogelijk t.g.v. snelle groei en hogere botmassa) en kinderen met ruggenmerg trauma. Langdurige immobilisatie leidt tot verminderde botmineralisatie en toegenomen botresorptie, waarschijnlijk t.g.v. verminderde belasting van het bot. Het uit bot vrijgekomen calcium leidt in veel gevallen tot hypercalciurie en onderdrukking van het PTH. Bij een klein deel van de patiënten leidt dit na 4-8 weken tot hypercalciëmie.