Differentiaaldiagnosen

Werkboek Kinderendocrinologie › Hyperprolactinemie › Differentiaaldiagnosen

Hyperprolactinemie kan onder de aandacht van de kinderarts komen doordat:

  • gericht diagnostiek is ingezet bij passende kliniek zoals galactorroe, pubertas tarda of primaire amenorroe, afbuigende groei rond de puberteitsleeftijd en visusstoornissen

  • op beeldvorming een ruimte innemend proces in de hypofyse regio is gevonden

  • er screening is verricht voor het starten van medicatie (veelal antipsychotica)

  • een breed ingezette hypofysaire evaluatie aanwijzingen voor hyperprolactinemie toont

De oorzaken van hyperprolactinemie kunnen worden onderverdeeld in verhoogde aanmaak, verminderde remming en een restgroep. 

Tabel 1. Differentiaaldiagnosen

Verhoogde aanmaak
Stress, hypoglycemie of inspanning
Zwangerschap of hoge dosis oestrogenen suppletie (de anticonceptiepil veroorzaakt over het algemeen geen hyperprolactinemie)
Luteale fase van de cyclus
Primaire hypothyreoïdie of primair hypocortisolisme (door verhoogd TRH of ACTH)
Prolactinoom
Hypofysitis
Mutatie prolactine receptor gen (PRLR)
Polycysteus ovarium syndroom (PCOS)
Verminderde remming
  • Medicamenteus

Antipsychotica, met name dopamine D2 receptor antagonisten (vele, maar met name risperidon, haldol en olanzapine)
Gastro-intestinale stimulantia, dopamine D2 receptor antagonisten (metoclopramide, domperidon)
H2 receptor antagonisten
Antihypertensiva (methyldopa, calciumkanaalblokkers zoals verapamil)
Opiaten
  • Druk op of manipulatie van de hypofysesteel (hypofysesteelsyndroom)

Ruimte innemend proces
Ectopische neurohypofyse
Langerhanscelhistiocytose of sarcoïdose van de hypofysesteel
Na hoofdtrauma, hersenchirurgie of cerebrale bestraling
  • Neurogeen

Tepelstimulatie
Thoraxtrauma (mechanisme vergelijkbaar met tepelstimulatie)
Restgroep
Nierinsufficiëntie of leverfalen (verminderde klaring)
Macroprolactinemie (verhoogde concentratie van een bio-inactieve variant van prolactine met een hoge molecuulmassa)
Onverklaard, waarschijnlijk te duiden als ten gevolge van een niet aan te tonen microadenoom

Afkortingen: TRH: thyrotropine releasing hormoon; ACTH: adrenocorticotroop hormoon